Waarden en toegewijde actie, hoe worden ze gebruikt in ACT-therapie?

De kern van waarden binnen ACT-therapie

Waarden zijn als kompassen die ons richting geven in het leven. Ze zijn niet te verwarren met doelen, want waar doelen haalbaar en meetbaar zijn, zijn waarden richtinggevend en diepgaand. Waarden zijn niet na een bepaald moment ‘klaar’ of ‘gedaan’. Ze geven je langdurige richting die je helpt om een leven op te bouwen die voor jou betekenisvol is. In ACT-therapie worden waarden beschouwd als diepgewortelde verlangens over hoe we ons leven willen leiden en wie we willen zijn. Of het nu gaat om liefde, eerlijkheid, avontuur of integriteit, onze waarden zijn uniek voor ons en bieden een fundamentele gids voor onze acties.

Toegewijde actie in dienst van waarden

Zodra we helder hebben wat onze waarden zijn, kunnen we stappen zetten om in overeenstemming met die waarden te leven. Dit is waar toegewijde actie om de hoek komt kijken. Toegewijde actie gaat over het ondernemen van stappen, groot of klein, die in lijn zijn met onze waarden. Zelfs als dit betekent dat we obstakels of uitdagingen onder ogen moeten zien. Het is niet altijd gemakkelijk, maar het is zinvol en het leidt tot een vervuld leven. Kortom, het is het WAARD.

Hoe waarden en toegewijde actie samenwerken

Het mooie van waarden en toegewijde actie is dat ze hand in hand gaan. Waarden geven ons een reden, een ‘waarom’, terwijl toegewijde actie ons de ‘hoe’ biedt. Hier is hoe ze samensmelten:

  • Bepalen van waarden: Dit kan gedaan worden door reflectie, meditatie of gesprekken met een therapeut. Het gaat om het diep graven en echt begrijpen wat voor jou belangrijk is. Een video die je hierbij kan helpen, is deze begeleide oefening.
  • Kiezen van toegewijde acties: Wanneer je jouw waarden kent, kun je specifieke acties kiezen die deze waarden belichamen. Dit kan variëren van het nemen van grote levensbeslissingen tot het dagelijks maken van kleine keuzes.
  • Evalueren en bijsturen: Net als een kompas, moeten we soms onze koers bijstellen. Door regelmatig te checken of onze acties nog steeds in lijn zijn met onze waarden, kunnen we blijven groeien en ons leven in de gewenste richting sturen.

De uitdagingen van leven volgens waarden en toegewijde actie

Het klinkt misschien eenvoudig, maar het leven volgens je waarden en het ondernemen van toegewijde acties kan uitdagend zijn. We worden vaak geconfronteerd met externe druk, afleidingen, of interne belemmeringen zoals angst of zelftwijfel. Daarom is het zo belangrijk om vast te houden aan je waarden en toegewijde actie als gidsen, zelfs in moeilijke tijden. Het is daarom behulpzaam om regelmatig stil te staan bij je waarden en in te zien waarom dit je waarden zijn. Het kan zijn dat deze reflectie resulteert in de aanpassing of bijsturing van bepaalde waarden. Het is niet erg om het kompas bij te stellen, zolang het kompas maar niet volledig uit wordt geschakeld. Dan weten we namelijk niet meer waar ons pad heengaat in ons leven.

Conclusie

Waarden en toegewijde actie vormen samen een deel van de ruggengraat van ACT-therapie. Ze geven ons de tools en motivatie om ons leven te leiden op een manier die zinvol en bevredigend is. Door helder te krijgen wat onze waarden zijn en vervolgens stappen te ondernemen die in lijn zijn met die waarden, kunnen we een leven van betekenis en doelgerichtheid leiden. Wil je graag geholpen worden met ACT-therapie of er meer over komen te weten? Bekijk dan hier onze ACT-pagina.

Defusie, wat betekent het in de context van ACT?

Wat is defusie?

ACT-therapie staat bekend om zijn unieke benadering van psychologische interventies. Eén van de kerncomponenten van ACT is defusie. Maar wat houdt defusie precies in? En waarom is het zo essentieel binnen ACT?

Defusie betekent letterlijk ‘ontkoppeling’. In de context van ACT-therapie verwijst het naar het proces van het creëren van afstand tussen onszelf en onze gedachten. In plaats van volledig verstrengeld te raken met onze gedachten en gevoelens, leert defusie ons om deze vanuit een ander perspectief te bekijken. Van een afstand, waar ze ons gedrag en perspectief minder beïnvloeden.

Veel mensen identificeren zich sterk met hun gedachten. Ze nemen aan dat omdat ze een bepaalde gedachte hebben, deze waar moet zijn. “Ik denk dat ik niet goed genoeg ben, dus het moet wel waar zijn.” Defusie helpt ons te realiseren dat gedachten slechts gedachten zijn – ze zijn niet per se waar en ze definiëren ons niet. Deze ontkoppeling kan een bevrijding geven voor veel mensen, omdat ze zolang gefuseerd zijn geweest met hun mentale beleving.

Technieken van defusie in de praktijk

Er zijn diverse technieken die binnen ACT-therapie worden toegepast om het proces van defusie te bevorderen:

  1. Het gebruik van metaforische taal: door gedachten te beschrijven als ‘passerende treinen’ of ‘drijvende wolken’, kunnen we ons gemakkelijker distantiëren van hen. Op deze manier worden de gedachten bepaalde voorwerpen die we al als losgekoppeld zien van onze identiteit. Als je je gedachten omschrijft als voorbijgaande wolken, verbind je die loskoppeling aan je gedachten.
  2. Gedachten hardop uitspreken in een ander stemgeluid: Dit kan helpen de kracht van de gedachte te verminderen. Dit kan je zingend doen, met een hoge stem, een lage stem, door heel snel of juist heel langzaam te praten. Of in de stem van een personage in een cartoon.
  3. Opmerken zonder oordeel: Het simpelweg observeren van een gedachte zonder erop te reageren of er een waardeoordeel aan te hechten.

Deze technieken zijn erop gericht om individuen te helpen hun gedachten te zien als tijdelijke, veranderlijke entiteiten in plaats van vaste waarheden.

Het belang van defusie in ACT-therapie

Het idee achter defusie is niet om gedachten of gevoelens te veranderen of te manipuleren. In plaats daarvan is het doel om een gezondere relatie met hen te ontwikkelen. Door een stap terug te doen en onze gedachten te observeren zonder erdoor overweldigd te raken, kunnen we meer aanwezig zijn in het huidige moment en effectievere beslissingen nemen die in lijn zijn met onze waarden. Dit geeft ruimte om emoties toe te laten en ze er te laten zijn, zonder dat we met ze worden meegesleurd.

Het ondersteunt ook de bredere doelstellingen van ACT-therapie, zoals het bevorderen van psychologische flexibiliteit. Door ons niet vast te klampen aan rigide denkpatronen, staan we open voor nieuwe ervaringen en kunnen we ons aanpassen aan veranderende omstandigheden.

Conclusie

Defusie is een krachtige tool binnen ACT-therapie die ons helpt te navigeren door de complexiteit van onze interne ervaringen. Door te leren ontkoppelen van onze gedachten en een gezonde afstand te creëren van onze emoties, kunnen we een rijker, flexibeler en meer vervuld leven leiden. Wil je ontdekken wat ACT-therapie voor jou kan betekenen? Bekijk dan onze ACT-pagina.

Zelf als context, wat houdt dit onderdeel in van ACT-therapie?

Samenvatting

“Zelf als context” is een kerncomponent binnen Acceptance and Commitment Therapy (ACT-therapie) die focust op de relatie die we hebben met onze eigen gedachten en emoties. Dit perspectief helpt ons te beseffen dat we niet worden gedefinieerd door onze interne ervaringen, maar de observator zijn van deze ervaringen die plaatsvinden. Door deze verschuiving in perspectief kunnen we ons losmaken van beperkende zelfbeelden en leven met meer flexibiliteit en aanwezigheid.

Het concept van ‘Zelf als context’ binnen ACT-therapie

Binnen de ACT-methodologie Zelf als context een van de zes zuilen die samen de hexaflex vormen. In deze zuil wordt benadrukt dat jij iets anders bent dan de ervaringen in jezelf. Het gaat daarbij dus niet zozeer om wie je denkt dat je bent op basis van je geschiedenis, je gedachten, je rollen of je emoties. In plaats daarvan gaat het om het erkennen van het zelf als een constant aanwezige getuige van al deze ervaringen. Dit zelf, dat los staat van inhoud en oordeel, wordt ook wel het contextuele zelf en observerende zelf genoemd.

Waarom ‘Zelf als context’ een verschil maakt

Door het zien van het Zelf als context krijgen we de kans om een stap terug te doen en te observeren zonder volledig geïdentificeerd te raken met onze gedachten en gevoelens. Dit heeft meerdere voordelen:

  • Bevrijding van strikte zelfbeelden die beperkend kunnen zijn.
  • Vergroten van psychologische flexibiliteit.
  • Stimulatie van een niet-oordelende en compassievolle houding naar onszelf.

Hoe ‘Zelf als context’ toe te passen in het dagelijks leven

De adoptie van van deze zuil kan uitdagend zijn, gezien onze natuurlijke neiging om ons te identificeren met onze gedachten en gevoelens. Echter kunnen bepaalde technieken ons hierbij ondersteunen:

  • Defusietechnieken: Hierbij leer je afstand te nemen van gedachten, zodat je deze minder letterlijk neemt. Lees hier meer over het onderdeel defusie.
  • Mindfulness-oefeningen: Deze oefeningen richten zich op het observeren van ervaringen zonder oordeel, waardoor je meer contact maakt met je observerende zelf. Bekijk deze pagina voor voorbeelden van mindfulness-oefeningen.
  • In gesprek gaan met je observerende zelf: Dit is een oefening waarin je op een andere plek gaat zitten en in gesprek gaat met je observerende zelf. Een regel in deze oefening is dat je alleen observerend over jezelf mag praten. Dus geen ‘ik’, ‘mij’ of veroordelingen. Enkel op neutrale wijze over *naam* vertellen, over zijn/haar situatie, worstelingen, sterke kanten, doelen etc. Door op deze manier te praten over ‘jou’ creëer je meer afstand.

De uitdagingen van ‘Zelf als context’ integreren

Ondanks de voordelen kan het navigeren naar een Zelf als context-perspectief uitdagend zijn. We zijn vaak diep geworteld in onze zelfbeelden en de verhalen die we onszelf vertellen. Daarom is het van belang om te beseffen dat dit een voortdurende oefening is. Er zullen momenten zijn dat je zal terugvallen, totaal gefuseerd bent met je zelfbeeld en veel blokkades ervaart in je gedachten en emoties. Door consistent dit onderdeel toe te passen in je leven, kan je beetje bij beetje de voordelen ervaren van Zelf als context.

Conclusie

Het concept van Zelf als context binnen ACT-therapie biedt een bevrijdend en verhelderend perspectief op hoe we onszelf zien en ervaren. Door ons niet te beperken tot onze gedachten, emoties, ervaringen en rollen, maar deze te zien als voorbijgaande ervaringen, kunnen we leven met een grotere mate van vrijheid en aanwezigheid. Wil je ontdekken welke rol ACT-therapie in jouw leven kan spelen? Bekijk dan onze ACT-pagina.

Acceptatie, hoe krijgt het vorm in ACT-therapie?

Acceptatie versus vermijding

Een kernprincipe van ACT-therapie is het verschil tussen acceptatie en vermijding. Het is belangrijk om je bewust te zijn van de biologische factoren die invloed hebben op deze twee onderwerpen. Ons brein is namelijk zo gebouwd dat het ons beschermt en daarbij helpt om te overleven. Om deze reden probeert het brein weg te bewegen van negatieve emoties, omdat negatieve emoties (evolutionair gezien) een signaal is dat er gevaar aanwezig is. Maar vandaag de dag zijn we in veel gevallen niet meer in gevaar. Toch hebben we neigingen, zoals de vermijding van negatieve emoties, wel geërfd. Ons brein denkt dus dat het goed is om te vermijden, terwijl het ons in de realiteit vaak juist in de weg zit. Lees hier meer over ons ‘angstige’ brein.

Enkele samenvattende punten rondom acceptatie en vermijding:

  • Vermijding kan leiden tot tijdelijke verlichting, maar versterkt vaak de gevoelens op de lange termijn. De emotie is namelijk alleen maar onderdrukt en komt vroeg of laat weer boven water. Bovendien, door je gevoelens te ontwijken, beaam je eigenlijk dat de emotie ‘gevaarlijk’ is, waardoor je brein er nog meer afkeer voor krijgt.
  • Acceptatie, daarentegen, stelt ons in staat om gevoelens te observeren en te erkennen, zonder erdoor geconsumeerd te worden. We kunnen op die manier ons leven leiden, met de lastige emoties aan de hand. Dit kan op korte termijn lastig zijn, maar geeft ons op lange termijn meer vrijheid.

De rol van acceptatie binnen ACT-therapie

Acceptatie is niet slechts een concept; binnen ACT-therapie is het een actieve, ervaringsgerichte oefening. Het gaat hierbij niet om het goedkeuren van negatieve emoties of situaties, maar om het erkennen en toelaten ervan. Hierdoor ontstaat er ruimte om op een constructievere manier met deze gevoelens om te gaan. in ACT-therapie is acceptatie vaak een startpunt, terwijl je daarna meer focust op waardegerichte actie. Maar dit hangt ook af van je hulpvraag.

De visie van ACT-therapie op acceptatie

In tegenstelling tot sommige traditionele therapieën die streven naar vermindering van symptomen, moedigt ACT-therapie individuen aan hun gevoelens te voelen. Dit betekent niet dat men moet lijden, maar wel dat men leert om pijnlijke gevoelens en gedachten te observeren zonder erin verstrikt te raken. Hierbij is acceptatie van essentieel belang. Je leert met de stroom mee te gaan in plaats van tegen de stroom in.

De vruchten van acceptatie in ACT-therapie

Door acceptatie te omarmen in plaats van vermijding, kunnen individuen:

  • Betere mentale flexibiliteit ervaren. Je kan beter de dingen blijven doen in je leven die belangrijk voor je zijn. Je kan goed blijven functioneren als je interne beleving soms wat zwaar en negatief is. Dit is de perfecte voedingsbodem om het leven te creëren die bij jou past.
  • Minder worstelen met pijnlijke gevoelens. Je kent het misschien wel, dat je maar probeert om van die vervelende gevoelens af te komen. Veel eten, overmatig TV-kijken, gamen; allerlei dingen die je helpen om van vervelende gevoelens af te komen. Maar in de werkelijkheid ben je eigenlijk met je gevoelens aan het worstelen. Het kost veel energie, veel tijd en de gevoelens blijven, en worden vaak zelfs erger.
  • Meer richting en doelgerichtheid in het leven vinden. Op het moment dat je niet meer worstelt met je pijnlijke gevoelens, dan heb je meer tijd en energie om je bezig te houden met de dingen die er voor jou toe doen. Je kan vaststellen waar je überhaupt heen wil en met die richting kan je doelgerichtheid vinden in je leven. Ondanks moeilijke ervaringen en emoties, kan je dan toch betekenisvolle stappen zetten die je leven beter maken.

Conclusie

Acceptatie is een fundament van ACT-therapie en moedigt individuen aan om hun gevoelens te erkennen en er te laten zijn. Hoewel het een uitdaging kan zijn, biedt het de mogelijkheid voor een rijker en waardegedreven leven. Bekijk onze ACT-pagina voor meer informatie over ACT-therapie en wat het voor jou kan betekenen.

Risico in ACT-therapie, bestaat dat?

Risico 1: ACT-therapie kan een emotioneel intensieve reis zijn


Diepgaande Confrontatie met Emoties

Een kernprincipe van ACT is het volledig ervaren van wat er op dit moment gebeurt, wat betekent dat cliënten worden aangemoedigd om hun emoties, gedachten en opkomende herinneringen te erkennen en te accepteren zonder oordeel. Dit kan leiden tot intense, emotionele momenten. Soms kunnen oude wonden of trauma’s ontdekt worden, en hoewel dit vaak op termijn een positief effect heeft, kan het proces soms uitdagend en zwaar zijn. Uiteindelijk is het dus juist voor het hogere goed. Maar als je die bereidheid niet hebt, dan is dit een van de vormen van risico van ACT-therapie.

De Reis van Acceptatie

Acceptatie, in de context van ACT, betekent niet passief iets te laten zijn wat er voorbij komt, maar eerder het actief omarmen van ervaringen zonder te proberen ze te veranderen. Dit is een radicaal andere benadering dan veel mensen van nature gewend zijn. Het kan enige tijd kosten om deze houding volledig te omarmen. Een uitdaging in ACT-therapie kan dus zijn dat je de intentie hebt om ‘van dingen af te komen’, terwijl het binnen ACT-therapie gaat om het toelaten van die dingen. Door deze instelling lukt het je juist beter om verlichting te ervaren in je leven. Continue reading “Risico in ACT-therapie, bestaat dat?”

Kan depressie worden behandeld met ACT-therapie?

Depressie: ACT tegenover traditionele therapieën

Waar conventionele therapieën vaak inzetten op het verminderen of verlichten van depressieve symptomen, biedt ACT therapie een frisse benadering. ACT onderstreept dat worstelen met of het tegenwerken van depressieve symptomen vaak resulteert in meer lijden. In plaats van de storm van negatieve emoties en gedachten te bestrijden, leer je in ACT therapie om negatieve gedachten los te laten en moeilijke emoties toe te laten. Het gaat om de kunst van acceptatie: het erkennen en omarmen van onze gevoelens zonder oordeel. Daarnaast is het niet het doel om onze pijnlijke gedachten te negeren of te ontkennen, maar om hun invloed op ons leven te verminderen door onze reactie op die gedachten te veranderen. Zo zorgen we ervoor dat de negatieve spiraal die tot depressie leidt, wordt omgezet tot een positieve spiraal van zelfontwikkeling.

Depressie en psychologische flexibiliteit: de sleutel tot welzijn

Psychologische flexibiliteit, de kern van ACT, gaat over het vermogen om:

  • Aanwezig te zijn in het moment.
  • Open te staan voor ervaringen, ook als ze pijnlijk zijn.
  • Afstand te nemen van negatieve gedachten.
  • Doelgericht te handelen in lijn met onze waarden.

Door deze flexibiliteit kunnen we ons richten op wat echt belangrijk is, zelfs te midden van een depressie. Het vergroten van de betekenis in ons leven, kan ervoor zorgen dat we licht aan de horizon gaan zien. Bovendien kan een depressie worden versterkt door weinig actie te ondernemen. Met ACT therapie leer je juist die kleine stappen te zetten, zodat je niet blijft vastzitten in negatieve patronen zoals inactiviteit. 

Onderzoek en resultaten

Uit onderzoek blijkt dat ACT therapie effectief kan zijn bij depressie. In studies vertoonden deelnemers die ACT ondergingen:

  • Een afname van depressieve symptomen.
  • Een toename in psychologisch welzijn.
  • Een verbeterd gevoel van algemeen welbevinden

Conclusie

Depressie is een complexe aandoening en wat voor de één werkt, is misschien niet effectief voor de ander. Maar de principes van ACT – acceptatie, waardegericht leven en psychologische flexibiliteit – bieden een verfrissend perspectief dat velen kan helpen. ACT kan je leren dat genezing niet alleen gaat over het verminderen van pijn en problemen, maar over het vinden van betekenis en doel te midden van de uitdagingen die je in je leven kan tegenkomen.

Gratis ACT-therapie adviesgesprek

Ervaar je mentale problemen en/of wil je een gelukkiger en rijker leven en beter met tegenslag en obstakels leren omgaan? Dan is ACT-therapie waarschijnlijk de beste optie. Vraag om een adviesgesprek met psycholoog en ACT-therapeut Frans Mooibroek en ontdek of ACT-therapie je kan helpen. Neem nu contact op.

Zoek in onze kennisbank

In onze kennisbank vind je veel informatie over ACT-therapie, MCT- therapie en relatietherapie. Ook kom je te weten hoe je effectief aan mentale problematiek kunt werken. Stel je vraag in onze kennisbank of zoek op categorie. Ga naar het overzicht.

Kan angst worden behandeld met ACT therapie?

Angst Accepteren: Een Andere Benadering

In tegenstelling tot sommige therapieën die proberen angstige gedachten te ‘corrigeren’ of te ‘verwijderen’, gaat ACT therapie over het accepteren en onszelf loskoppelen van deze gedachten. Het doel is niet om van angst af te komen, maar om een gezondere relatie ermee op te bouwen. Hierdoor kunnen we onze angsten vanuit een ander perspectief bekijken, niet als obstakels, maar als een deel van het spectrum van menselijke emoties. Door dit soort moeilijke emoties niet als de ‘vijand’ te zien waar je tegen vecht, kan je het proces beginnen van het toelaten van deze emoties. Dit proces zorgt ervoor dat je niet onnodige energie verspilt aan het vechten. Bovendien wordt de ervaring van de angst dan vaak minder overweldigend.

Angst en Defusie: De Kracht van Afstand

Een van de technieken die het meeste helpt met het afstand nemen van angstige gedachten vanuit een accepterende houding, is defusie. Defusie kan de volgende effecten hebben:

  • Je gaat angstige gedachten meer zien als voorbijgaande mentale gebeurtenissen. In plaats van dat je op het moment dat angstige gedachten opkomen geheel met je gedachten wordt meegenomen, leer je die gedachten te zien als wolken die voorbijgaan in onze innerlijke beleving. 
  • Je gaat inzien dat je niet je gedachten bent. Hoe meer je die gedachten gaat zien als voorbijgaande mentale gebeurtenissen, hoe meer je kan begrijpen dat je eigen gedachten niet gelijk staan aan wie je bent. Je ziet in dat je gedachten jouw identiteit niet definiëren. 
  • Je kan afstand gaan nemen van overweldigende (angstige) gedachten. Die gedachten die je zo bang kunnen maken, krijgen nu steeds minder grip op je. Je ziet de gedachten niet meer als wie jij bent en ze zweven simpelweg voorbij in je ervaring. Langzamerhand hebben die overweldigende gedachten minder invloed op jou en wordt de angst die ervaart minder versterkt. Dit kan in het begin lastig zijn, maar  door consistent te oefenen met defusie kan je deze resultaten gaan ervaren.

Al met al zorgt defusie ervoor dat je gedachten minder kracht hebben over jou als persoon en vermindert de invloed van je gedachten op de gevoelens van angst die je ervaart. Bekijk ook dit filmpje voor meer inzicht over defusie. 

Angst en Waardegerichte actie

Waarden en actie als Leidraad: Voorbij de Angst

ACT moedigt je aan om je te concentreren op je diepste waarden – de dingen die voor jou het meest belangrijk zijn. Door je te concentreren op wat je echt wil in het leven, krijgt de angst minder macht over je. Het gaat er hierbij dus niet dat je de het negeert, maar om je energie te richten op wat je echt wil bereiken. Zo kun je toch leven vanuit betekenis ondanks de angst die je mogelijk ervaart. 

Toegewijde Actie: met angst aan de hand

Het mooie aan ACT is dat het niet alleen gaat over ‘voelen’ en ‘denken’, maar ook over ‘doen’. Door kleine, waardegerichte acties te ondernemen, zelfs te midden van angst, begin je te leren dat je meer bent dan je angstige gedachten en gevoelens. Bovendien, door te doen wat je eng vindt, ga je zien dat het vaak best wel meevalt. Door onszelf bloot te stellen aan wat we eng vinden, wordt de angst minder!

Conclusie

Angst kan een uitdaging zijn, maar met de juiste tools en inzichten kan het ook een kans zijn voor groei en ontwikkeling. ACT therapie kan ons helpen om angst in een ander licht te zien en er op een gezondere manier mee om te gaan. Door afstand te nemen van angstige gedachten, angstige gevoelens er te laten zijn en desondanks de angst betekenisvolle stappen te zetten, kan ook jij er beter mee omgaan.

Gratis ACT-therapie adviesgesprek

Ervaar je mentale problemen en/of wil je een gelukkiger en rijker leven en beter met tegenslag en obstakels leren omgaan? Dan is ACT-therapie waarschijnlijk de beste optie. Vraag om een adviesgesprek met psycholoog en ACT-therapeut Frans Mooibroek en ontdek of ACT-therapie je kan helpen. Neem nu contact op.

Zoek in onze kennisbank

In onze kennisbank vind je veel informatie over ACT-therapie, MCT- therapie en relatietherapie. Ook kom je te weten hoe je effectief aan mentale problematiek kunt werken. Stel je vraag in onze kennisbank of zoek op categorie. Ga naar het overzicht.

CGT en ACT: wat zijn de verschillen?

De Basis van Cognitieve Gedragstherapie (CGT)

Als je ooit CGT hebt ondergaan, weet je dat het zich voornamelijk concentreert op het identificeren en uitdagen van negatieve gedachtepatronen. Het idee hierachter is dat door onze gedachten te veranderen, we ook onze gevoelens en gedrag kunnen veranderen. Bijvoorbeeld, als je voortdurend denkt dat je zult falen, zul je waarschijnlijk angstig en ontmoedigd worden. Dit vergroot je kans dat je fouten gaat maken. Op deze manier kan je opmerken dat je gedachten werkelijkheid kunnen worden. CGT helpt je deze gedachten te herkennen, uit te dagen en te vervangen door positieve en meer realistische gedachten. Verander je de gedachten? Dan verander je ook de gevoelens en het gedrag. Ook al is dit een manier van hulpverlening die voor sommige mensen kan helpen, is het voor veel mensen moeilijk om hun gedachten uit te dagen en te vervangen.

Voorbij CGT: De Innovatie van ACT

ACT, daarentegen, benadert gedachten en gevoelens op een radicaal andere manier. In plaats van te proberen negatieve gedachten te veranderen of te bestrijden, leert ACT ons om ze te accepteren. ACT stelt voor dat we een stap terug doen, onze gedachten op een afstand observeren en onszelf eraan herinneren dat we niet onze gedachten zijn. Hierdoor kunnen we een andere, flexibele relatie met hen aangaan. In de CGT begrijpen ze goed dat gedachten een trigger kunnen zijn voor bepaalde gevoelens en gedrag. Maar je hoeft je gedachten dus niet per se te veranderen. Op het moment dat je je anders gaat verhouden tot je gedachten, met meer afstand, hebben je gedachten minder invloed op je. 

Een kernidee van ACT is dat het vermijden van negatieve gedachten en gevoelens vaak meer problemen veroorzaakt dan de gedachten zelf.  Door afstand te nemen van onze gedachten, onze gevoelens toe te laten en ons te verbinden met onze waarden, kunnen we richting geven aan ons leven. Zelf in de aanwezigheid van negatieve gedachten en emoties.

Opsomming verschillen CGT en ACT

  • CGT focust op het veranderen van negatieve gedachten, terwijl ACT zich richt op het nemen van afstand ten opzichte van gedachten.
  • CGT werkt aan het aanpakken en rechtzetten van gedachten, terwijl ACT meer gaat over het opbouwen van een andere relatie met onze gedachten.
  • CGT is meer probleemoplossend, terwijl ACT meer procesgericht is, met een focus op toewijding aan waarden.

Persoonlijke Ervaring

Vanuit de psychologie kennen wij CGT erg goed. Het is een effectieve vorm van therapie die goed helpt in het verminderen van angsten en depressies. Toch blijkt uit steeds meer onderzoeken dat het ombuigen van gedachten voor veel mensen niet een effectieve strategie is. Dat is precies het stuk waar ACT zich onderscheidt. Met ACT leer je om de innerlijke rust te vinden, ongeacht de storm van gedachten in je hoofd. Als StressWise hebben we geleerd dat het niet erg is om interne turbulentie te ervaren. Ongeacht wat er van binnen gebeurt, kan je betekenisvolle stappen zetten, terwijl je de moeilijke emoties bij de hand neemt en kritische gedachten van een afstand bekijkt.

Conclusie

Zowel CGT als ACT zijn waardevolle benaderingen in de wereld van psychotherapie. Terwijl CGT zich richt op het veranderen van onze gedachten, moedigt ACT ons aan om ze te accepteren en ons te focussen op wat we echt belangrijk vinden in het leven. Afhankelijk van je behoeften en situatie kan de ene aanpak effectiever zijn dan de andere. Maar het belangrijkste is om de therapie te vinden die resoneert met jou.

Gratis ACT-therapie adviesgesprek

Ervaar je mentale problemen en/of wil je een gelukkiger en rijker leven en beter met tegenslag en obstakels leren omgaan? Dan is ACT-therapie waarschijnlijk de beste optie. Vraag om een adviesgesprek met psycholoog en ACT-therapeut Frans Mooibroek en ontdek of ACT-therapie je kan helpen. Neem nu contact op.

Zoek in onze kennisbank

In onze kennisbank vind je veel informatie over ACT-therapie, MCT- therapie en relatietherapie. Ook kom je te weten hoe je effectief aan mentale problematiek kunt werken. Stel je vraag in onze kennisbank of zoek op categorie. Ga naar het overzicht.

6 kernprocessen van ACT, welke zijn het?

De kernprocessen: Hexaflex

ACT is een vernieuwde vorm van cognitieve gedragstherapie en heeft als fundament 6 kernprocessen die de rode draad vormen in de methodiek. De zes processen zijn:
1. Acceptatie en bereidheid
2. Defusie
3. Observerende Zelf
4. Hier en nu
5. Waarden
6. Toegewijde Actie

ACT helpt je in jouw situatie door middel van de unieke combinatie van deze zes kernprocessen, zodat je verlichting en betekenis kan vinden in turbulente tijden.

Kernproces 1. Een Reis naar Acceptatie

De meeste mensen hebben de neiging om negatieve gevoelens te ontwijken. Dit is een normale reactie, aangezien het diepgeworteld in onze hersenen zit. Vanuit onze evolutie zijn we gevoelig geworden voor gevaar en negatieve gevoelens zijn voor ons lichaam een signaal van gevaar. Ons lichaam denkt dus eigenlijk dat we worden geconfronteerd met een levensbedreigende situatie, zoals een tijger die voor ons staat te grommen. De eerste reactie die onze hersenen dan aandient, is wegrennen voor het gevaar.

Het is dus heel normaal dat we onze negatieve gevoelens proberen te ontwijken. Alleen worden we vandaag de dag vaak niet meer geconfronteerd met levensbedreigende situaties. Het is dus niet nodig om weg te rennen voor onze negatieve gevoelens. Bovendien kan dat ook niet, ze zullen vroeg of laat toch weer opkomen.

Daarom leert ACT ons met dit eerste kernproces dat het belangrijk is dat we onze emoties toe kunnen laten en kunnen omarmen. Door pijnlijke gevoelens en gedachten te accepteren als een inherent deel van het mens-zijn, beginnen we ze niet langer te zien als bedreigingen, maar als ongevaarlijke gebeurtenissen. We nemen dan de kracht terug door betekenisvolle stappen te zetten, ongeacht wat we voelen.

Kernproces 2. Defusie: Minder in de greep door gedachten

Iedereen herkent wel het kritische stemmetje die in ons hoofd aanwezig is. Deze stem kan erg overweldigend zijn en kan mensen een laag zelfbeeld geven en gevoelig maken voor angst en depressie. Dit kritische stemmetje probeert ons te helpen door problemen op te merken, zodat we ons kunnen voorbereiden op die problemen. Maar in werkelijkheid creëert het alleen maar problemen die er niet hoeven te zijn. Dit maakt ons leven lastiger doordat het veel energie kost en het onze gemoedstoestand onnodig verslechtert.

Als je merkt dat je veel in de greep bent van dat kritische stemmetje, dan kan cognitieve defusie een krachtige rol spelen in je leven. Met defusie leer je afstand te nemen van je gedachten en ze te zien voor wat ze echt zijn: voorbijgaande mentale gebeurtenissen. Zoals wolken die voorbij drijven aan de lucht, komen en gaan ook onze gedachten.

Op deze manier leer je in te zien dat het kritische stemmetje vaak niet de waarheid spreekt. Je krijgt dan de kracht weer terug om te kiezen wat je met je gedachten doet; gebruiken als ze nuttig zijn, en laten wanneer ze je in de weg zitten.

Kernproces 3. Hier en nu: Verankerd in het Huidige moment

In onze snelle en hectische wereld is het gemakkelijk om gevangen te raken in zorgen over de toekomst of spijt van het verleden. Het proces van ‘Hier en nu’ leert je om in het huidige moment aanwezig te zijn, elk moment volledig te ervaren, of het nu zoet of bitter is. Dit is een onderdeel wat veel raakvlak heeft met mindfulness

We proberen vaak bepaalde dingen te veranderen die in het verleden zijn gebeurd of overmatig op de toekomst te anticiperen. Het lastige hieraan is, dat zowel het verleden als de toekomst niet echt bestaan. Je leven zal altijd in het huidige moment zijn. Maar ons hoofd creëert het verleden en de toekomst. Door in het hier en nu te komen, kunnen we bewuste keuzes maken in het huidige moment: de plek waar alles gebeurt. We nemen onze energie dus terug uit het verleden en de toekomst om vanuit het nu te kunnen handelen. 

Kernproces 4. Observerende zelf: Ik ben meer dan mijn beleving

Het vierde kernproces gaat over het vinden van een diepere identiteit dan de mentale gebeurtenissen die we ervaren. Met dit kernproces van ACT leer je te begrijpen dat je niet vastzit aan rollen, verwachtingen, gedachten of overtuigingen die je hebt. We hebben allemaal die diepere, stabiele ‘ik’ – onze observerende zelf – die niet verandert. Zelfs niet in de moeilijke en chaotische momenten van ons leven. Door je te verbinden met deze diepere identiteit, kan je meer stabiliteit en veiligheid ervaren die je helpt om door turbulente perioden van je leven heen te gaan.

Kernproces 5. Waarden: Je richting bepalen

De meeste mensen die de vraag krijgen ‘Wat zijn je vijf belangrijkste waarden?’ kunnen hem niet 1-2-3 beantwoorden. Het kan moeilijk zijn om te bepalen wat we écht willen in het leven. Met ACT leer je stilstaan wat je nou echt belangrijk vindt, wat je drijft, waar je voor uit je bed wil komen. Op allerlei gebieden van je leven kan je met ACT uitvinden wat je waarden zijn, in bijvoorbeeld je relaties, carrière en persoonlijke groei.

Kernproces 6. Toegewijde actie: Het belopen van je pad

Het is een ding om je waarden te identificeren, maar de verandering vindt plaats op het moment dat je gaat leven naar die waarden. Dit zesde kernproces gaat daarom over toegewijde actie: het nemen van concrete acties in lijn met je waarden. Het gaat om het dagelijks nemen van kleine stappen in lijn met wat echt belangrijk voor je is, zelfs als het een uitdaging is. In dat proces kan je allerlei moeilijkheden tegen gaan komen, waar je mee om kan gaan door middel van de andere kernprocessen. 

Conclusie

De zes kernprocessen van ACT vormen een krachtig hulpmiddel dat ons niet alleen helpt om veerkrachtig om te gaan met uitdagingen, maar ook om een rijk, zinvol leven te leiden. Door deze processen te omarmen, kunnen we leren dansen met de uitdagingen die op ons pad komen, in plaats van ze te vermijden.

Gratis ACT-therapie adviesgesprek

Ervaar je mentale problemen en/of wil je een gelukkiger en rijker leven en beter met tegenslag en obstakels leren omgaan? Dan is ACT-therapie waarschijnlijk de beste optie. Vraag om een adviesgesprek met psycholoog en ACT-therapeut Frans Mooibroek en ontdek of ACT-therapie je kan helpen. Neem nu contact op.

Zoek in onze kennisbank

In onze kennisbank vind je veel informatie over ACT-therapie, MCT- therapie en relatietherapie. Ook kom je te weten hoe je effectief aan mentale problematiek kunt werken. Stel je vraag in onze kennisbank of zoek op categorie. Ga naar het overzicht.

Wat is Acceptance & Commitment therapy (ACT)?

De Kern van ACT

We hebben er allemaal mee te maken: die hardnekkige gedachten en gevoelens die ons achtervolgen en waarvan het lijkt alsof we ze nooit echt kunnen loslaten. Angsten, oordelen, constant piekeren of die knagende zorgen, wie kent ze niet? ACT biedt een frisse en pragmatische kijk op deze mentale uitdagingen. Het zet acceptatie centraal en combineert dit met doelgerichte actie, waardoor we op een effectievere manier leren omgaan met onze innerlijke hindernissen.

Omarmen Wat er Is 

Bij veel therapievormen draait het om het veranderen van negatieve gedachten en gevoelens. Maar ACT heeft een andere insteek. Bij ACT gaat het niet zozeer om het bestrijden van deze gedachten en emoties, maar om je je anders te verhouden tot je gedachten en gevoelens. Je leert om afstand te nemen van je gedachten, oordelen en overtuigingen, terwijl je je emoties en gevoelens beter leert toelaten. Je kan gaan inzien dat het niet erg of gevaarlijk is om deze gedachten te hebben en dat ze een onderdeel van jou zijn, maar niet je hele identiteit bepalen. Het gaat om de erkenning dat pijnlijke gedachten en emoties er mogen zijn, zonder dat ze je in hun greep hebben.

Commitment aan Waarden

Na acceptatie komt actie. En nee, niet zomaar actie, maar actie die in lijn ligt met je eigen waarden. Waar sta je voor? Wat vind je belangrijk in het leven? ACT helpt je inzicht te krijgen in je diepste waarden en leert je stappen te zetten om deze waarden na te leven. Of het nu gaat om meer tijd doorbrengen met je gezin, het nastreven van een passie of het helpen van anderen, je leert te leven naar wat voor jou belangrijk is. Door meer te leven vanuit je waarden, voeg je meer betekenis toe aan je leven, waardoor de kwaliteit van je leven beter wordt. Het gaat niet alleen om je goed voelen, het gaat ook om de waardevolle dingen die je kan toevoegen aan de wereld en jezelf. 

De Zes Kernprocessen van ACT

ACT heeft zes kernprocessen waarop het gebouwd is. Deze processen ondersteunen de twee hoofdconcepten: acceptatie en commitment.

  • Defusie: leren afstand nemen van je gedachten. In plaats van je gedachten te onderdrukken of te veranderen, leer je om afstand te nemen van je gedachten. Op deze manier hebben je gedachten minder invloed op je en leer je het kritische stemmetje in je hoofd minder snel te geloven.
  • Acceptatie: pijnlijke gevoelens en sensaties accepteren zonder er tegen te vechten. Je leert lastige gevoelens te zien voor wat ze zijn: lastige gevoelens. Ze zijn niet gevaarlijk of erg om te hebben. Door ze toe te laten, kan je betekenisvol handelen, ongeacht hoe je je voelt.
  • Observerende Zelf: jezelf zien als een geheel en niet enkel vanuit je gedachten, gevoelens, overtuigingen en rollen. We hebben allemaal een diepe identiteit die altijd aanwezig is in ons. Los van onze gedachten, gevoelens en rollen: onze observerende zelf. Met ACT leer je contact te maken met deze identiteit, zodat je minder wordt meegenomen met veranderlijke dingen die je ervaart, zoals bepaalde gedachten, gevoelens, overtuigingen en rollen.
  • Hier en nu: aandachtig en bewust leven in het huidige moment. Door in het hier en nu te komen, word je je bewust van wat er op dit moment aanwezig is in je beleving. Vanuit dat bewustzijn, kan je je openstellen voor wat je tegenkomt. 
  • Waarden: helderheid krijgen over wat je echt belangrijk vindt. Door stil te staan bij je waarden, creëer je een duidelijke richting voor jezelf die je op wilt gaan. 
  • Toegewijde actie: hiermee zorg je dat je het pad ook bewandelt van de richting die je waarden hebben vastgesteld. Op deze manier maak je de betekenis ook echt een onderdeel van je leven.

ACT in de Praktijk

Wat we bij StressWise zo waarderen aan ACT is dat het niet draait om het ‘fixen’ van jezelf. Het gaat niet om het wegnemen van pijnlijke ervaringen of moeilijke gevoelens, maar om te leren om daarmee om te gaan. ACT kan je helpen om te onthouden om niet tegen je emoties in te gaan, maar om ze te erkennen, toe te laten en, ongeacht wat je voelt, waardevolle stappen te zetten.

Conclusie

Acceptance & Commitment therapy is een frisse kijk op therapie die draait om acceptatie en actie. Het leert je om te gaan met de moeilijke dingen van het leven, zonder in een vechtmodus te komen. Het is een verfrissende benadering die erkent dat het leven soms pijnlijk is, maar dat we ondanks die pijn toch een waardevol en betekenisvol leven kunnen leiden.

Gratis ACT-therapie adviesgesprek

Ervaar je mentale problemen en/of wil je een gelukkiger en rijker leven en beter met tegenslag en obstakels leren omgaan? Dan is ACT-therapie waarschijnlijk de beste optie. Vraag om een adviesgesprek met psycholoog en ACT-therapeut Frans Mooibroek en ontdek of ACT-therapie je kan helpen. Neem nu contact op.

Zoek in onze kennisbank

In onze kennisbank vind je veel informatie over ACT-therapie, MCT- therapie en relatietherapie. Ook kom je te weten hoe je effectief aan mentale problematiek kunt werken. Stel je vraag in onze kennisbank of zoek op categorie. Ga naar het overzicht.

Hulp nodig?
Kies je locatie